Advieswijzer Dga-taks lenen bij vennootschap (Wet excessief lenen)

26 februari 2024
advieswijzer

Op 1 januari 2023 is de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap in werking getreden. Deze wet regelt grofweg dat de dga die te veel heeft geleend bij de eigen bv, hierover belasting betaalt. Er geldt in 2024 een drempel van € 500.000, in 2023 bedroeg de drempel nog € 700.000. Voor toepassing van deze drempel kan meer meetellen dan alleen een lening aan de dga. Verder zijn ook uitzonderingen op de regel mogelijk. Het meetmoment in 2024 is 31 december 2024. Je hebt daarom tot die tijd om te beoordelen wat de wet en de verlaging van de drempel voor jouw situatie in 2024 betekent en of je nog actie kunt/moet ondernemen.

 

Voor wie geldt de wet?

  • De Wet excessief lenen bij eigen vennootschap kan van toepassing zijn op iedereen:
    die een zogenaamd aanmerkelijk belang heeft in een of meer vennootschap(pen), én
  • die schulden heeft aan die vennootschap(pen) en/of waarvan de partner of zogenaamde verbonden personen of hun partners schulden hebben aan die vennootschap(pen).
    Grofweg heeft iemand een aanmerkelijk belang als diegene:
  • minimaal 5% van de aandelen bezit, en/of
  • het recht heeft om 5% van de aandelen te verwerven, en/of
  • winstbewijzen heeft die betrekking hebben op ten minste 5% van de jaarwinst of ten minste 5% van wat bij liquidatie wordt uitgekeerd.

Met een directeur-grootaandeelhouder (hierna: dga) wordt doorgaans iemand bedoeld die op grond van voorgaande regels een aanmerkelijk belang heeft. Een dga kan dus geraakt worden door deze wet.

Tip! De regels om te bepalen of iemand een aanmerkelijk belang heeft, kunnen complex zijn. Zo kun je bijvoorbeeld ook een aanmerkelijk belang hebben in een vennootschap waarin je niet direct de aandelen bezit, maar wel indirect via een andere vennootschap. Je kunt dus een aanmerkelijk belang hebben in meerdere vennootschappen. Overleg met onze adviseurs of in jouw situatie sprake is van een aanmerkelijk belang, in welke vennootschappen en hoe de regels in jouw geval uitwerken.

Let op! Deze advieswijzer concentreert zich met name op een aanmerkelijk belang in een bv. Een aanmerkelijk belang kan echter ook in andere entiteiten worden gehouden. Denk bijvoorbeeld aan een deelgerechtigheid in een open fonds voor gemene rekening of een lidmaatschapsrecht in een coöperatie of een aandeel in een andere (Nederlandse of buitenlandse) vennootschap waarvan het kapitaal geheel of ten dele in aandelen is verdeeld. Ook in die situaties kan de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap van toepassing zijn.

Schulden hoger dan € 500.000 van dga én partner

Een dga met schulden aan zijn bv die op 31 december 2024 hoger zijn dan € 500.000 kan in 2024 met de gevolgen van de wet te maken krijgen. Het gaat hierbij niet alleen om de schulden van de dga zelf, maar ook om de schulden van de fiscale partner van de dga. Om te beoordelen of de € 500.000 wordt overschreden, worden de schulden van de dga en de fiscale partner bij elkaar opgeteld. Heb je naast een schuld ook nog een vordering op de bv, dan worden die twee niet gesaldeerd; er wordt dus puur naar de schulden gekeken!

Let op! Heb jij en/of jouw fiscale partner een aanmerkelijk belang in meer bv’s, dan moet je de schulden die jij en jouw fiscale partner hebben aan al die bv’s bij elkaar optellen. Alleen als het totaal op 31 december 2024 niet hoger is dan € 500.000, krijg je in 2024 niet met de gevolgen van de wet te maken. Je kunt dus niet maximaal € 500.000 per bv lenen, maar tezamen met jouw fiscale partner maximaal € 500.000 van al jouw bv’s tezamen.

Voorbeeld
Je hebt een aanmerkelijk belang in bv X en een aanmerkelijk belang in bv Y. Je hebt van beide bv’s geld geleend. Bij bv X bedraagt jouw schuld op 31 december 2024 € 350.000, bij bv Y € 500.000. Tezamen bedragen jouw schulden meer dan € 500.000. Als je niets doet, moet je over 2024 belasting betalen over een bedrag van € 350.000 (€ 850.000 minus € 500.000). Bedroeg de totale schuld op 31 december 2023 ook al € 850.000. Dan moest je over 2023 belasting betalen over € 150.000 (€ 850.000 minus € 700.000). De drempel bedroeg in 2023 namelijk nog € 700.000. In 2024 hoef je niet nog een keer belasting te betalen over de in 2023 meegenomen € 150.000. Het bedrag van de drempel wordt namelijk met deze € 150.000 verhoogd. Hierdoor bedraagt de drempel in 2024 voor jou dan geen € 500.000 maar € 650.000 (€ 500.000 + € 150.000). Over 2024 betaal je in dat geval belasting over € 200.000 (€ 850.000 minus € 650.000).

Ook indirecte schulden en andere rechten

Bij het inventariseren van jouw schulden moet je letten op alle civielrechtelijke schuldverhoudingen en verplichtingen. Ook de indirecte schulden tellen mee.

Let op! Kan de dga en/of zijn fiscale partner alleen een externe financiering krijgen als de bv borg staat? Dan telt deze lening ook mee voor de vraag of de schulden op 31 december 2024 boven de € 500.000 uitkomen. Kan de dga en/of zijn fiscale partner wel een externe financiering krijgen zonder borg, maar zorgt borgstelling door de bv voor betere voorwaarden, dan telt de lening niet mee.

Tip! Overleg met onze adviseurs of in jouw situatie mogelijk civielrechtelijke schuldverhoudingen en verplichtingen aanwezig zijn en hoe je om moet gaan met borgstelling door de bv.

Ook schulden van verbonden personen

Hebben jouw bloed- of aanverwanten in de rechte lijn schulden aan jouw bv, dan moet je deze schulden bij jezelf meetellen voor het deel van hun schulden dat boven de € 500.000 uitkomt.
Bloed- en aanverwanten in de rechte lijn zijn kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen enzovoort en ouder, grootouder en overgrootouders enzovoort van jouw en/of jouw fiscale partner.

Voorbeeld
Heeft bijvoorbeeld jouw kind € 400.000 geleend van jouw bv, dan hoef je niets mee te tellen. Bedraagt de schuld van jouw kind aan jouw bv op 31 december 2024 echter € 600.000, dan tel je € 100.000 mee voor de beoordeling of je boven de drempel van € 500.000 komt. Heb je zelf € 450.000 bij jouw bv geleend, dan betekent dit dus dat je over 2024 over € 50.000 belasting moet betalen (€ 450.000 + € 100.000 -/- € 500.000).

Tip! Dit geldt niet als jouw bloed- of aanverwant zelf een aanmerkelijk belang heeft in jouw bv. Jouw bloed- of aanverwant moet dan zelf beoordelen in hoeverre de wet op hem/haar van toepassing is. Voor jouw beoordeling telt de schuld van jouw bloed- of aanverwant dan niet mee.

Voorbeeld
Heeft jouw kind uit het vorige voorbeeld een aanmerkelijk belang in jouw bv, dan telt de € 100.000 niet bij jou mee. Je betaalt dan dus geen belasting. Jouw kind moet echter over € 100.000 (€ 600.000 -/- € 500.000) belasting betalen.

Uitzondering voor eigenwoningschulden

Voor eigenwoningschulden geldt een uitzondering. Deze tellen niet mee voor de beoordeling of je op 31 december 2024 schulden heeft aan jouw bv(’s) boven € 500.000. Het moet hierbij echter wel gaan om een schuld die voldoet aan de wettelijke bepalingen om renteaftrek te krijgen in de inkomstenbelasting. Bovendien moet een recht van hypotheek verstrekt zijn aan de bv.

Let op! Is geen hypotheek verstrekt, dan telt de lening wel mee. Dat geldt ook als wel hypotheek verstrekt is, maar de lening niet voldoet aan de wettelijke bepalingen voor renteaftrek in de inkomstenbelasting. Is wel hypotheek verstrekt, maar is het inschrijvingsbedrag van die hypotheekverstrekking lager dan de lening? Dan telt het deel van de lening boven dit inschrijvingsbedrag ook mee.

Tip! Bestond jouw eigenwoningschuld aan de bv op 31 december 2022 al, dan geldt de voorwaarde dat hypotheek verstrekt moet zijn, niet. Deze schulden hoeven dus alleen aan de wettelijke bepalingen te voldoen om renteaftrek te krijgen in de inkomstenbelasting.

Voorbeeld
Je hebt op 31 december 2024 een schuld bij jouw bv van € 500.000 die je hebt gebruikt voor aanschaf van jouw eigen woning. Daarnaast heb je nog € 500.000 bij jouw bv geleend voor andere zaken. De lening voor jouw eigen woning voldoet aan de wettelijke bepalingen voor renteaftrek in de inkomstenbelasting. Je hebt geen hypotheek verstrekt voor deze schuld aan jouw bv. Als deze schuld aan de bv op 31 december 2022 al bestond, heb je geen last van de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap. De eigenwoningschuld telt namelijk niet mee voor de beoordeling en de andere lening is lager dan € 500.000. Als de schuld na 31 december 2022 is verstrekt, moet je over 2024 over een bedrag van € 500.000 belasting betalen (€ 500.000 + € 500.000 -/- € 500.000).

Tip! De uitzondering voor eigenwoningschulden geldt ook voor schulden van bloed- of aanverwanten in de rechte lijn. Zijn dit eigenwoningschulden die voldoen aan de hiervoor beschreven voorwaarden, dan tellen deze schulden dus niet bij jou mee.

Peildatum 31 december 2024

Op 31 december 2024 wordt voor het jaar 2024 gepeild of jouw schulden hoger zijn dan € 500.000 of niet. Dit uiteraard met inachtneming van alle regels die hiervoor gelden en die we hiervoor (deels) beschreven. Zijn jouw schulden op dit moment nog hoger dan € 500.000, dan heb je dus tot die tijd om in actie komen. Overleg met onze adviseurs wat je eventueel nog kunt doen.

Tip! Voor de beoordeling van de grens van € 500.000 mag je vorderingen die je hebt op jouw bv(’s) niet salderen met schulden die je hebt aan jouw bv(’s). Mogelijk kan het daarom verstandig zijn om vóór 31 december 2024 deze vorderingen en schulden officieel met elkaar te verrekenen. Overleg daarover met een van onze adviseurs.

Belastingtarief

Je bent over het surplus boven de € 500.000 belasting verschuldigd in box 2. In 2024 gelden twee tarieven in box 2. Over de eerste € 67.000 aan box 2-inkomen (voor fiscale partner het dubbele bedrag) ben je 24,5% verschuldigd, over het meerdere 33%.

Gevolgen bij latere aflossing schuld

Heb je in 2023 over het deel van jouw schulden boven de toen geldende drempel van € 700.000 belasting betaald, dan wordt de drempel van € 500.000 met dit deel van jouw schulden verhoogd. Dit voorkomt dat je elk jaar opnieuw over het surplus boven de drempel moet afrekenen. Hetzelfde systeem geldt als je in 2024 belasting betaalt over het deel van jouw schulden boven de drempel van € 500.000.

Een latere aflossing op deze schulden leidt dan tot een negatief inkomen in box 2. Dit negatieve inkomen wordt verrekend met andere positieve inkomsten in box 2 in dat jaar of leidt tot een verlies in box 2. Dit verlies kan vervolgens verrekend worden met box 2-inkomen van het voorafgaande jaar of met box 2-inkomen van de zes opvolgende jaren.

Voorbeeld
Je hebt een aanmerkelijk belang in een bv en op 31 december 2023 een schuld van € 850.000 aan deze bv. In jouw aangifte inkomstenbelasting 2023 ben je hierover 26,9% over € 150.000 (€ 850.000 minus € 700.000) is € 40.350 belasting verschuldigd. Als je in 2024 € 350.000 aflost op de schuld (en er in dat jaar geen ander inkomen uit box 2 is) om daarmee te voorkomen dat je weer belasting moet betalen (de drempel in 2024 bedraagt immers € 500.000), ontstaat een verlies in box 2 van € 150.000. Dit verlies kun je volledig verrekenen met de winst uit 2023, waardoor de in 2023 betaalde belasting van € 40.350 wordt teruggegeven. De schuld bedraagt na de aflossing € 500.000 gelijk aan de drempel op 31 december 2024.

Tip! Wil je meer weten over de gevolgen van een latere aflossing in jouw situatie, bespreek dit dan met onze adviseurs.

Schulden tot € 500.000

Bedragen de schulden minder dan € 500.000, dan kun je nog steeds een risico lopen op belastingheffing, als de Belastingdienst meent dat sprake is van een verkapte dividenduitkering. De Belastingdienst moet dit wel aannemelijk kunnen maken. Zorg daarom dat jouw leningen altijd schriftelijk in een overeenkomst met zakelijke voorwaarden zijn vastgelegd. De bewijspositie van de Belastingdienst wordt dan een stuk lastiger.

Alleen fiscale werking

Als jouw bv wordt geconfronteerd met de gevolgen van deze wet en dus belasting moet betalen over het surplus boven € 500.000, dan heeft dat alleen fiscale gevolgen. Met andere woorden: de schuld blijft wel gewoon bestaan. Je mag de schuld ook in jouw aangifte inkomstenbelasting blijven opvoeren.

Tot slot

De Wet excessief lenen kan ook in 2024 weer voor een ongewenste afrekening op 31 december 2024 zorgen. Zeker nu de drempel verlaagd is van € 700.000 naar € 500.000, kan de wet opnieuw tot een afrekening leiden. Heb jij, jouw partner of met jou verbonden personen schulden aan jouw bv? Overleg dan met onze adviseurs welke gevolgen de wet en de verlaging van de drempel voor jou kunnen hebben.

Disclaimer
Hoewel bij de samenstelling van deze Advieswijzer de uiterste zorg is nagestreefd, wordt geen aansprakelijkheid aanvaard voor onvolledigheden of onjuistheden. Vanwege het brede en algemene karakter van de Advieswijzer, is deze niet bedoeld om alle informatie te verschaffen die noodzakelijk is voor het nemen van financiële beslissingen.

Meer weten?

Bas Teuwsen
vennoot/ fiscalist
Arjan Bokkers
fiscaal adviseur

Overige advieswijzers

Advieswijzer Btw en buitenland

Lever je goederen over de grens of verricht je diensten aan afnemers buiten Nederland, dan zal jij je moeten verdiepen in de mogelijke btw-verplichtingen in andere landen. Moet ik btw in rekening brengen? Welk tarief moet ik toepassen? Wie moet de btw afdragen? In welk land moet de btw worden betaald? Hoe moet ik betaalde btw […]

Advieswijzer Auto: zakelijk of privé?

Zet ik de auto op de zaak of houd ik hem liever privé? Wat is fiscaal de beste optie? Wat zijn voor mij de belangrijkste voor- en nadelen van zakelijk rijden en wat weegt dan het zwaarst? Vragen waar veel ondernemers mee worstelen. In deze advieswijzer zetten we een aantal regels voor je op een […]

Advieswijzer Alternatieve financieringsvormen

Voor mkb-bedrijven is het niet eenvoudig om geld te lenen bij een bank. Gelukkig is er een nieuwe financieringsmarkt ontstaan, een markt die complementair kan zijn aan de zo vertrouwde bancaire financiering. Daarnaast biedt ook de overheid jou soms nog extra financieringshulp. Welke alternatieve mogelijkheden zijn er?   Private financiering Welke ondernemer kent ze niet: […]

accountants en adviseurs sinds 1926 - accountants en adviseurs sinds 1926 -
ga